Sectoren

Locatiefactoren en het regionaal vestigingsklimaat hebben invloed op het verdienvermogen en de concurrentiekracht van verschillende sectoren. Voor de logistiek liggen de voordelen met name bij een goede bereikbaarheid van afzetmarkten. Innovatieve en creatieve bedrijven in de netwerkeconomie vestigen zich graag in elkaars nabijheid om maximaal te kunnen profiteren van de nieuwste ideeën en innovaties.

Wij brengen met onze instrumenten in beeld wat de regionale omvang en impact van een sector is, hoe clusters internationaal, regionaal en sectoraal verweven zijn en op welke markten zij actief zijn. Onderwerpen en sectoren waarover wij gepubliceerd hebben zijn de creatieve industrie, infrastructuur en stedelijke economie, luchtvaart en bouwen en wonen.

 

Creatieve Industrie

NEO Observatory voert voor verschillende opdrachtgevers onderzoek over de creatieve industrie en onderdelen daarvan uit. Het meest recente project is de Games Monitor The Netherlands 2018, Full report. Dit is een opvolger van de Games Monitor (2015), die mogelijk werd gemaakt door het programma Growing Games, een samenwerkingsverband tussen Dutch Game Garden, Dutch Games Association, Control Magazine, Economic Board Utrecht, en onderzoek partners TNO en NEO Observatory.

In opdracht van de gemeente Hilversum heeft NEO Observatory in samenwerking met Rienstra Beleidsonderzoek en Beleidsadvies onderzoek uitgevoerd naar de kwaliteiten van het Media Park in Hilversum voor de digitale creatieve industrie en het wijdere Media Valley. De uitkomsten zijn neergelegd in het rapport ‘De flexibele kracht van de Verhalenfabriek’ (2018). In dat project is ook samengewerkt met UNStudio te Amsterdam ten behoeve van een herinrichting van het Media Park voor het creatieve werken in de 21e eeuw.

In maart 2017 publiceerden Olaf Koops van NEO Observatory, Paul Rutten van Paul Rutten Onderzoek/Creating 010 (Hogeschool Rotterdam) en Frank Visser van Stichting Immovator, de Monitor creatieve industrie 2016. Deze data-analyse beschrijft de economische ontwikkelingen in de creatieve industrie en ICT in de top-10 steden in Nederland. Het rapport beschrijft onder meer hoe de creatieve industrie en ICT substantieel hebben bijgedragen aan het economisch herstel in Nederland.

Daarnaast is een economische analyse van de creatieve industrie uitgewerkt voor de gemeente Sittard-Geleen (Creatieve Industrie Sittard-Geleen (2016) in samenwerking met Paul Rutten Onderzoek.

In samenwerking met de Hogeschool Rotterdam voerde NEO Observatory een kwantitatieve analyse uit naar het Beroepsperspectief van de afgestudeerden van de opleiding Communicatie & Multimedia design.

Het belang van kennis en creativiteit voor regionale clusters staat vaak centraal in het onderzoek, zoals in de Monitor Creatieve Industrie 2016 (2017), Kennis als economische motor (2009), Creativiteit komt met concentratie (2005) en het onderzoek naar de Creatieve industrie in Amsterdam (2005).

Ook is Olaf Koops onderdeel van de klankbordgroep voor het CBS onderzoek naar de ontwikkeling van een Satellietrekening Cultuur.

Bekijk tenslotte de hoofdstukbijdrage Creatieve kruisbestuivingen (2013).

 

Infrastructuur en stedelijke economie

De regionaal-economische samenhang en betekenis van de zeevaart, het goederenvervoer over de weg, de doorvoer door Nederland, de Kanaalzone Gent-Terneuzen en de A2 zijn eerder door de onderzoekers van NEO Observatory geanalyseerd. In dat onderzoek speelde de regionale input-outputanalyse een centrale rol.

Het rapport Bouwstenen Stad en Haven Amsterdam; betekenis, ontwikkeling en toekomst van het NZKG voor de Metropoolregio Amsterdam (2016) is in opdracht van de Gemeente Amsterdam en het Projectbureau Noordzeekanaalgebied geproduceerd in samenwerking met de Erasmus Universiteit Rotterdam. Dit project is gericht op de structuur van goederenstromen voor het NZKG en de toegevoegde waarde per goederenstroom voor de MRA. De uitkomsten zijn gepresenteerd op het NVB Binnenvaartcongres in Amsterdam in Pakhuis De Zwijger.

Het rapport Rotterdam make IoT happen. The need for a transition of Rotterdam port and city towards the Third Industrial Revolution (2015) werd opgesteld in samenwerking met de Erasmus Universiteit Rotterdam. Deze studie gaat over de betekenis van de Next Economy voor stad en haven van Rotterdam, in het bijzonder over de gevolgen van de energietransitie. Dit rapport was een voorstudie ten behoeve van de Roadmap Next Economy, geïnspireerd door Jeremy Rifkin en zijn team.

Het project bouwde onder andere voort op het project Koersen op de toekomst; samenhang stad en haven Rotterdam in 2040 (2015), Rotterdam werkt zo (2002) en Van Mainport naar Wereldstadhaven (2010) over de strategische relatie tussen de haveneconomie en de Rotterdamse stedelijke economie. De resultaten van deze projecten lagen mede aan de basis van de ideeën die in een advies van de Raad voor Leefomgeving over de toekomstige rol van de zeehaven van Rotterdam en de luchthaven Schiphol in de Nederlandse economie (zie De Mainports Voorbij, RLi 2016).

 

Luchtvaart

De economische betekenis en toekomstige ontwikkeling van Schiphol is tevens verschillende malen onderwerp geweest van analyses zoals de Economische Effecten Schiphol en de Maatschappelijk-economische analyse mainport Schiphol. Dit thema blijft onderwerp van onderzoek vanwege de aanhoudende groeiende vraag naar luchtvaart en het bereiken van het quotum van 500.000 vliegbewegingen op Schiphol.

LeoBus.nl en Walter Manshanden (NEO Observatory) hebben op verzoek van de Bewoners Tegen Vliegtuigoverlast (BTV, Rotterdam) in 2018 een second opinion opgesteld over een kosten-baten studie ten behoeve van de toekomstplannen van Rotterdam The Hague Airport uit 2015. Deze werd juli 2019 gevolgd door een second opinion op een verkennende kosten-batenstudie uit 2018 over beleidsalternatieven voor de toekomst van de Nederlandse luchtvaart. Deze bleek naar aanleiding van de kabinetsformatie in 2017 te zijn geschreven en werd in 2018 aan de Tweede Kamer toegezonden. De Samenwerkende Actiegroepen Tegen Laagvliegen (SATL) verzocht Leobus.nl en NEO Observatory op deze verkennende MKBA een second opinion op te stellen.

Over de toekomst van de luchtvaart en Schiphol heeft Walter Manshanden samen met Menno Huijs een artikel in Het Financieele Dagblad geschreven. Aanleiding daarvoor was een reportage van Zembla (Vliegveld Nederland), waarin zij beiden aan het woord komen. Naar aanleiding daarvan heeft Frank Biesboer van het vaktijdschrift De Ingenieur Walter Manshanden geïnterviewd over de snelle groei van de luchtvaart. Dat werd gevolgd door een interview door Floor Milikowski in de Groene Amsterdammer voor het hoofdartikel Vlag, Volkslied, Vliegveld’ in juli 2018. Recent is Walter Manshanden door Ties Joosten van Follow the Money geïnterviewd over de betekenis van Schiphol voor de Nederlandse economie (‘Het Nederlandse luchtvaartbeleid zou zin hebben in Congo’, FTM, juli 2019).

 

Bouwen en Wonen

In het verleden hebben de onderzoekers van NEO Observatory jaarlijks prognoses voor de Bouwsector opgesteld en onderzoek gedaan naar de betekenis van Sloop en vervangende nieuwbouw voor stedelijke vernieuwing.

Voor de BouwKennis BusinessClub is in november 2016 nog een actualisatie gepresenteerd van de Bouwprognoses 2017-2022. Walter Manshanden is tevens vaste columnist in BouwKennis Kwartaalvisie. BouwKennis verzorgt strategische marketinginformatie voor de bouwketen.

Tenslotte heeft NEO Observatory verschillende artikelen over Bouwen en Wonen gepubliceerd, zoals De onvolwassen woningmarkt; een economische beschouwing (2006) en over cycli in de bouwproductie To boom or not to boom.